Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους (1204). Μερικά μαθήματα.

Τμήμα του τείχους της Κωνσταντινούπολης

Κάποια στιγμή, ειδικά εμείς οι λάτρεις της Ιστορίας πρέπει να αρχίσουμε να μαθαίνουμε ΑΠΟ την Ιστορία, όχι απλά να μαθαίνουμε τι έγινε.

12 Απριλίου 1204: η Κωνσταντινούπολη πέφτει στους Φράγκους. Αυτή είναι η μεγάλη άλωση, μεγαλύτερη από εκείνη του 1453.

Η άμυνα της Πόλης στηριζόταν σε μισθοφόρους, ως επί το πλείστον μη Έλληνες. Προσωπικές φιλοδοξίες των αυτοκρατόρων που προηγήθηκαν της άλωσης του 1204 σε συνδυασμό με το είδος των φόρων που επέβαλλαν αλλά και την κατανομή των κρατικών πόρων είχαν οδηγήσει σ' αυτό το μοντέλο στρατεύματος. Ταυτόχρονα οι Έλληνες, για μια σειρά λόγων, δεν επιθυμούσαν τη στράτευση ή τη στρατιωτική εκπαίδευση με αποτέλεσμα τη χαμηλή στρατιωτική ισχύ της αυτοκρατορίας αλλά και την απόλυτη αδυναμία του πληθυσμού να συμβάλει αποτελεσματικά στη μάχη την κρίσιμη στιγμή.

 
Φυσικά, η Πόλη έπεσε. Οι Έλληνες σφαγιάστηκαν και εξανδραποδίστηκαν.   

Μάθημα πρώτο, λοιπόν: 

α) ΤΟ ΝΑ ΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΕΝΑ ΚΡΑΤΟΣ ΣΕ ΜΙΣΘΟΦΟΡΙΚΟ (Η ΜΟΝΟ ΣΕ ΕΠΑΓΓΕΜΑΤΙΚΟ) ΣΤΡΑΤΟ ΜΕ ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Η ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ) ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΚΟ ΓΙ' ΑΥΤΟ, 

και

β) Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΟΙΡΑ ΟΣΩΝ ΔΕΝ ΑΓΑΠΟΥΝ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΧΗ ΕΙΝΑΙ Η ΣΦΑΓΗ ΚΑΙ Ο ΕΞΑΝΔΡΑΠΟΔΙΣΜΟΣ.

Ακολούθησε η Φραγκοκρατία. Η αυτοκρατορία - με εξαίρεση τρεις πυρήνες - πέρασε στα χέρια των κατακτητών. Ελάχιστη αντίσταση υπήρξε σ' αυτήν την κατάκτηση, από τοπικούς άρχοντες που λόγω φιλοδοξιών δε μπορούσαν να έλθουν σε σωστή συνεργασία μεταξύ τους.   

Μάθημα δεύτερο, λοιπόν: 

Η ΦΕΟΥΔΑΡΧΙΚΗ ΝΟΟΤΡΟΠΙΑ - ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΖΗΛΕΥΑΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΠΑΘΟΥΣΑΝ ΝΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΣΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΟΙ ΑΡΧΟΝΤΕΣ ΤΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΦΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΔΥΣΗ ΑΠΟ ΤΟΝ 9ο αι. ΚΑΙ ΜΕΤΑ (ΚΑΙ ΠΟΥ ΣΤΗΝ ΟΥΣΙΑ ΗΤΑΝ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΗΣ ΝΟΟΤΡΟΠΙΑΣ ΤΩΝ ΡΩΜΑΙΩΝ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΠΡΩΤΩΝ μ.Χ. ΑΙΩΝΩΝ ΑΝΑΜΕΜΙΓΜΕΝΗ ΜΕ ΤΑ ΓΕΡΜΑΝΙΚΑ ΗΘΗ) - ΟΔΗΓΕΙ ΣΕ ΕΡΙΔΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ. ΚΑΘΕ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ ...ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΗ

Για τον απλό λαό η αλλαγή του καθεστώτος δε σήμαινε ιδιαίτερες αλλαγές στην καθημερινότητά του, δεδομένου ότι και όσο ήταν ελεύθερη η αυτοκρατορία η ζωή των απλών ανθρώπων ήταν δύσκολη. Η μεγάλη πλειοψηφία δεν ένοιωσε την ανάγκη να αντισταθεί (είτε επειδή δεν ένοιωθε το κράτος δικό του είτε επειδή παρέμεναν προσκολλημένοι σε τοπικούς ηγέτες και ακολουθούσαν τις υποδείξεις και τις εντολές τους) ενώ ακόμη και όσοι ένοιωθαν την ανάγκη αντίστασης, στην πράξη είχαν ελάχιστες δυνατότητες: ανεκπαίδευτοι (το κράτος δεν επιθυμούσε να έχει εκπαιδευμένο στρατιωτικά τον πληθυσμό για μια σειρά λόγων και προτιμούσε μισθοφόρους, ενώ και η διοίκηση της Εκκλησίας - όχι κατ' ανάγκην συνειδητά - σιγοντάριζε αυτή την πρακτική), χωρίς ιδιαίτερο οπλισμό, χωρίς γνώση της τέχνης του πολέμου. 

Μάθημα τρίτο, λοιπόν: 

ΟΤΑΝ Ο ΠΟΛΙΤΗΣ ΔΕ ΝΟΙΩΘΕΙ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΔΙΚΟ ΤΟΥ, ΔΕ ΒΡΙΣΚΕΙ ΛΟΓΟΥΣ ΝΑ ΤΟ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΤΕΙ.   

...και, μάθημα τέταρτο: 

ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣ ΟΠΛΙΣΜΟ, Η ΨΥΧΗ ΚΑΙ ΤΟ ΗΘΙΚΟ ΔΕΝ ΑΡΚΟΥΝ.

Από τις πρώτες μέρες της Φραγκοκρατίας, ωστόσο, το κλίμα άλλαξε. Βασική αιτία: η διαφορετική θρησκευτική πίστη των κατακτητών την οποία ύπουλα θέλησαν να επιβάλλουν, η οποία μάλιστα αποδεχόταν σε δογματικό επίπεδο την απόλυτα φεουδαρχική συμπεριφορά των κατακτητών. Αυτό πυροδότησε δυνάμεις στον κατακτημένο πληθυσμό που, τουλάχιστον, χαλύβδωσε τη συνείδηση της ταυτότητάς του.   

Μάθημα πέμπτο: 

Η ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ ΚΑΙ Η ΠΙΣΤΗ ΕΙΝΑΙ ΚΥΡΙΑΡΧΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΕΘΝΟΣ. Η ΕΠΙΒΙΩΣΗ ΕΝΟΣ ΕΘΝΟΥΣ ΠΕΡΝΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΑΥΤΗΝ. ΑΝ ΕΝΑ ΕΘΝΟΣ ΘΕΛΕΙ ΝΑ ΕΠΙΒΙΩΣΕΙ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΤΟΥ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΠΟΤΕ ΝΑ ΤΗΝ ΠΟΛΕΜΑ.

Κανένα από αυτά τα μαθήματα δεν έγιναν αντιληπτά από την αυτοκρατορία και τους Έλληνες όταν κατάφερε να αρχίσει να απελευθερώνεται. Αποτέλεσμα η δεύτερη άλωση του 1453 και η τουρκοκρατία.

Οι Ευρωπαίοι όμως διδάχθηκαν από όλο αυτό.
Αποτέλεσμα, η πορεία του ελληνικού κράτους από το 1831 μέχρι σήμερα.